[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 1391، شماره 95 - ( 8-1391 ) ::
جلد 1391 شماره 95 صفحات 19-24 برگشت به فهرست نسخه ها
اقدامات صورت‌گرفته جهت توسعه شیل‌های گازی در ایران و جهان
مسعود نعمتی *1، محسن کرمانشاه2
1- پژوهشگاه صنعت نفت
2- مدیریت برنامه ریزی تلفیقی شرکت ملی نفت ایران
چکیده:   (6871 مشاهده)
طی سال های اخیر کشف و بهره‌برداری از منابع هیدروکربوری غیرمتعارف به عنوان یک منبع جدید انرژی مورد توجه قرار گرفته است. این مقاله به بررسی شیل‏ه ای گازی به عنوان یک منبع عظیم هیدروکربوری غیرمتعارف از دیدگاه‌هایی چون میزان ذخیره، تولید و سرمایه ‏گذاری در دنیا و در دهه ‏های گذشته می‌پردازد و مطالعه گسترده مدیریت اکتشاف با همکاری پژوهشگاه صنعت نفت بر روی شیل‏ه ای گازی ایران در قالب یک پروژه پژوهشی جهت تولید از این منابع را نیز مورد بررسی قرار می‌دهد. 1- تعریف در مخازن گاز متعارف1 که معمولاً از ماسه‌سنگ، سنگ آهک و دولومیت تشکیل شده‌اند، سنگ مخزن دارای فضاهای بزرگ و پیوسته‌ای است که حرکت سیال در درون سنگ مخزن و هم‌چنین به درون چاه را ممکن می‌سازند. بالعکس در مخازن نامتعارف2 تراوایی سنگ مخزن به حدی پائین است که دسترسی به گاز را دشوار می‌کند. مخازن گاز غیر‌متعارف به چند گروه شیل‌گازی، مخازن فشرده گاز، متان لایه‌های ذغال و هیدرات‌های گازی تقسیم می‌شوند. منابع شیل‌گازی در سنگ‌های شیلی تشکیل می‌شوند و در آنها سنگ منشاء، سنگ مخزن و پوش‌سنگ یکی است. منشاء گاز موجود در این مخازن خود سنگ مخزن بوده و از راه ترموژنیک و به میزان کمتری بیوژنیک تولید شده است[8و9]. در این مخازن گاز به صورت فاز آزاد در فضای خالی سنگ (شامل فضاهای خالی درون مواد آلی) و به صورت جذب شده بر روی مواد آلی و معدنی به ویژه رس‌ها و یا محلول در کروژن و بیتومن وجود دارد‌‍[5]. گاز جذب شده می‌تواند تا نیمی از گاز درجای مخزن را تشکیل دهد. این نسبت در مخازن کم‌عمق و دارای سنگ مخزن غنی از ماده آلی، بالا‌تر است و حتی می‌تواند بخش عمده ذخیره درجا را تشکیل دهد[12]. برخلاف مخازن متعارف، تجمع گاز در شیل‌ها، ناحیه‌ای و پیوسته بوده و فشار غیر عادی (کم یا زیاد) دارند[13]. 2- تاریخچه سابقه تولید از منابع شیل‌گازی به سال 1821 در آمریکا باز می‌گردد. در چند دهه اخیر نیز در بخش‌های شرقی آمریکا به صورت محدود از این منابع برداشت‌هایی شده است. تا سال‌های اخیر به دلایل فنی و اقتصادی، برداشت وسیع از این منابع امکان نداشت اما با پیشرفت‌های فنی در زمینه حفاری افقی و شکست هیدرولیک چند مرحله‏ای که از نیازهای اساسی تولید از منابع گاز شیلی است و کاهش هزینه‌های این عملیات و هم‌چنین افزایش چشم‌گیر قیمت منابع انرژی فسیلی در سال‌های اخیر، تولید از مخازن شیل‌گازی، اقتصادی شده است. ایالات متحده از دهه 1980 سرمایه‌گذاری گسترده‌ای روی پژوهش در خصوص شیل‌های گازی انجام داد و در اواخر دهه 90 نیز تولید از این منابع را آغاز کرد. ایالات متحده در حال حاضر تنها کشوری است که به طور گسترده از این منابع برداشت می‌کند. در بسیاری از کشورهای جهان در قاره‌های مختلف نیز جستجو و ارزیابی این منابع به طرزی گسترده ادامه داشته و در مناطق دیگر از جمله اروپا تولید اقتصادی به‌زودی شروع خواهد شد.
متن کامل [PDF 1293 kb]   (933 دریافت)    
نوع مطالعه: كاربردي |
دریافت: ۱۳۹۲/۸/۲۷ | پذیرش: ۱۳۹۲/۹/۲۴ | انتشار: ۱۳۹۲/۹/۲۴
ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

کد امنیتی را در کادر بنویسید >



XML     Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

نعمتی مسعود، کرمانشاه محسن. اقدامات صورت‌گرفته جهت توسعه شیل‌های گازی در ایران و جهان. ماهنامه علمی- ترویجی اکتشاف و تولید نفت و گاز. 1391; 1391 (95) :19-24

URL: http://ekteshaf.nioc.ir/article-1-236-fa.html

دوره 1391، شماره 95 - ( 8-1391 ) برگشت به فهرست نسخه ها
ماهنامه علمی- ترویجی اکتشاف و تولید نفت و گاز Scientific-Propagative Journal of Exploration & Production Oil & Gas
Persian site map - English site map - Created in 0.112 seconds with 785 queries by yektaweb 3414